| ← deuter → | |||||||||||||
↑ D ↓ 1
D
| |||||||||||||
| Wygląd | |||||||||||||
| bezbarwny | |||||||||||||
| |||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||
| Nazwa, symbol, l.a. |
deuter, D, 1 | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Właściwości metaliczne | |||||||||||||
| Masa atomowa |
2,01410178 u | ||||||||||||
| Stan skupienia |
gazowy | ||||||||||||
| Gęstość |
0,180 kg/m³ | ||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa) | |||||||||||||
Deuter (2H, D) – stabilny izotop wodoru występujący naturalnie. W wodzie morskiej (SMOW) występuje w ilości około 1 atomu na 6420 atomów protu (około 0,02 grama w 1 litrze wody). Jądro deuteru (deuteron) składa się z jednego protonu i jednego neutronu, podczas gdy jądrem protu jest jeden proton. Masa atomowa deuteru jest około dwukrotnie większa od izotopu 1H i wynosi 2,0140 u. Ze względu na małą masę i mały przekrój czynny (0,11 σ/fm²) deuter jest dobrym moderatorem szybkich neutronów. Związki deuteru (np. ciężka woda) wykorzystywane są w reaktorach jądrowych.
Deuter został odkryty w 1931 roku przez Harolda Claytona Ureya, chemika z Columbia University, za co otrzymał on Nagrodę Nobla z chemii w 1934 roku.
Deuter może zastępować zwykły wodór we wszystkich związkach, co skutkuje zwykle niewielkimi, lecz stosunkowo łatwymi do zmierzenia, zmianami ich właściwości fizycznych i chemicznych.
Woda zawierająca atomy deuteru nosi nazwę ciężkiej wody. W zależności od składu izotopowego wodoru ciężka woda może mieć wzór:
- HDO – jeden z dwóch atomów wodoru jest zastąpiony atomem deuteru,
- D2O – obydwa atomy wodoru są zastąpione atomami deuteru.