Donald II

Donald II
Domnall mac Causantín / Domnall Dásachtach
Ilustracja
XIX-wieczna wyobrażona rycina przedstawiająca Donalda II
król Alby
Okres

od 889
do 900

Poprzednik

Giric i Eochaid

Następca

Konstantyn II

Dane biograficzne
Dynastia

Alpinowie

Data urodzenia

ok. 860

Data i miejsce śmierci

900
Forres lub Dunnottar

Przyczyna śmierci

zginął w walce / z rąk zabójców

Miejsce spoczynku

Iona

Ojciec

Konstantyn I

Dzieci

Malcolm I

Donald II (gael. *Domnall mac Causantín*, w sagach określane przydomkiem Dásachtach – „Szalony” lub „Gwałtowny”; ur. ok. 860, zm. 900) – król Alby (Szkocji) w latach 889–900. Syn króla Konstantyna I, przywracający władzę głównej linii dynastii Alpinów po obaleniu współrządów Girica i Eochaida.

Życiorys

Donald II objął tron w 889 r., doprowadzając do wygnania Eochaida oraz śmierci Girica. Okres jego rządów stanowił kluczowy moment zwrotny w historiografii wczesnośredniowiecznej Szkocji. To właśnie za jego panowania w źródłach (m.in. w Rocznikach z Ulsteru) pojawia się po raz pierwszy określenie królestwa jako Alba (zamiast dotychczasowego określenia królestwa Piktów), co odzwierciedla ostateczną gaelicyzację struktur państwowych oraz zanik odrębnej tożsamości piktyjskiej.

Polityka wewnętrzna i relacje ze Strathclyde

Wraz z odzyskaniem władzy przez linię Alpinów, Donald II umocnił zwierzchność Alby nad południowymi sąsiadami. Brytyjskie królestwo Strathclyde znalazło się w ścisłej zależności od szkocjskiego monarcho-hegemona, a po śmierci króla Runa osadzono tam marionetkowych władców wywodzących się z orbity wpływów Alpinów.

Konflikty z wikingami i śmierć

Panowanie Donalda upłynęło pod znakiem ciężkich zmagań z wikingami (norse-gaelami z Dublina oraz najeźdźcami z Northumbrii), którzy spustoszeliby znaczne obszary północnej Brytanii. Kroniki odnotowują zwycięstwo wojsk Donalda nad najeźdźcami w bitwie pod Innisibsolian (ok. 904 lub pod koniec jego panowania), jednak presja nordycka nie słabła.

Okolice śmierci Donalda II w 900 r. są niejednoznacznie przedstawiane w średniowiecznych źródłach:

  • Zgodnie z Kroniką Królów Alby, król zginął z rąk najeźdźców w Opidum Fother (identyfikowanym z zamkiem Dunnottar w hrabstwie Kincardineshire).
  • Inne przekazy (np. Prophecy of Berchán) sugerują, że zmarł w Forres w prowincji Moray podczas wyprawy przeciwko buntownikom lub góralom (często interpretowane jako uśmiercenie w wyniku zamachu lub choroby).

Ciało Donalda II przewieziono i pochowano na świętej wyspie Iona.

Potomstwo

Po śmierci Donalda II tron przejął jego kuzyn, Konstantyn II (syn Áeda), jednak syn Donalda, Malcolm I, doczekał się korony w 943 r., kontynuując linię sukcesyjną.

Zobacz też