XIX-wieczna wyobrażona rycina przedstawiająca Malcolma I | |
| król Alby | |
| Okres |
od 943 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data urodzenia |
przed 900 |
| Data i miejsce śmierci |
954 |
| Przyczyna śmierci |
zginął z rąk ludzi z Moray |
| Miejsce spoczynku | |
| Ojciec | |
| Dzieci | |
Malcolm I (gael. Máel Coluim mac Domnaill; ur. przed 900, zm. 954) – król Alby (Szkocji) w latach 943–954. Syn króla Donalda II, który objął władzę po abdykacji swojego kuzyna Konstantyna II, przywracając zasady alternacji tronu między dwiema gałęziami dynastii Alpinów.
Malcolm I objął tron w 943 r. w wyniku dobrowolnego ustąpienia sędziwego Konstantyna II, który wstąpił do klasztoru w St Andrews.
W 945 r. król Anglii Edmund I spustoszył brytyjskie królestwo Kumbrii (Strathclyde). Nie chcąc samodzielnie utrzymywać tam stałej kontroli wojskowej, Edmund przekazał terytorium Strathclyde Malcolmowi I w zamian za przyrzeczenie sojuszu wojskowego na lądzie i morzu. Układ ten położył podwaliny pod trwałe włączenie dawnych ziem brytyjskich na południe od zatoki Firth of Clyde do strefy wpływów królestwa Alby.
Mimo sojuszu z królami Anglii (Edmundem I, a następnie Edredem), panowanie Malcolma obfitowało w konflikty z najeźdźcami skandynawskimi oraz skandynawsko-gaelskimi władcami Królestwa Yorku (m.in. Olafem Sihtricssonem i Erykiem Krwawym Toporem). W 949–950 r. Malcolm wydał wojnę siłom skandynawskim z Yorku, łupiąc ziemie aż po rzekę Tees.
Równocześnie Malcolm zmuszony był stawić czoła oporowi ze strony mieszkańców prowincji Moray na północy, gdzie niezależne rody (mormaery) dążyły do zachowania suwerenności wobec dynastii Alpinów.
Zgodnie z zapisami w Kronice Królów Alby (Chronicle of the Kings of Alba), Malcolm I zginął w 954 r. w miejscowości Fetteresso (lub Blairs) w Kincardineshire, zamordowany przez ludzi z prowincji Moray w odwecie za śmierć ich lokalnego władcy Cellacha.
Został pochowany na wyspie Iona, tradycyjnym miejscu spoczynku królów z rodu Alpinów.
Malcolm I pozostawił dwóch synów, którzy w przyszłości zasiadali na tronie Szkocji:
Po śmierci Malcolma I władza przeżyła ponowny zwrot dynastyczny – tron objął syn Konstantyna II, Indulf.