Malcolm II

Malcolm II
Máel Coluim mac Cináeda / Máel Coluim Forranach
Ilustracja
król Alby
Okres

od 1005
do 1034

Poprzednik

Kenneth III

Następca

Duncan I

Dane biograficzne
Dynastia

Alpinowie

Data urodzenia

ok. 954

Data i miejsce śmierci

25 listopada 1034
Glamis (Angus)

Przyczyna śmierci

zamordowany / zginął w wyniku spisku

Miejsce spoczynku

Iona

Ojciec

Kenneth II

Matka

nieznana z imienia

Dzieci

Bethóc, Donada, Olach (córka)

Malcolm II (gael. Máel Coluim mac Cináeda, w poezji dawnej zwany Máel Coluim Forranach – „Niszczyciel” lub „Zwycięzca”; ur. ok. 954, zm. 25 listopada 1034) – król Alby (Szkocji) w latach 1005–1034. Syn króla Kennetha II, ostatni męski przedstawiciel głównej linii dynastii Alpinów zasiadający na szkockim tronie.

Życiorys

Objęcie tronu i eliminacja rywali

Malcolm II objął władzę w 1005 r., po pokonaniu i uśmierceniu swojego kuzyna, króla Kennetha III, w bitwie pod Monzievaird w dolinie Strathearn.

Dążąc do pełnego zabezpieczenia korony dla swoich potomków i ostatecznego porzucenia tradycyjnego systemu rotacyjnej sukcesji (tanistry) między gałęziami rodu Alpinów, Malcolm II prowadził bezwzględną politykę wewnętrzną. Przez całe panowanie systematycznie eliminował (mordując lub doprowadzając do śmierci) potencjalnych męskich pretendentów i rywali z bocznych linii dynastii (w tym wnuków Kennetha III, m.in. Bodhe).

Ekspansja terytorialna i relacje z Anglią

Panowanie Malcolma II upłynęło pod znakiem znaczących sukcesów militarnych i poszerzenia granic królestwa na południe oraz północ:

  • Bitwa pod Carham (ok. 1018 r.): Wspólnie z Owainem I, królem Strathclyde, Malcolm II odniósł wielkie zwycięstwo nad siłami Northumbrii w bitwie pod Carham nad rzeką Tweed. Sukces ten przypieczętował trwałe włączenie bogatego regionu Lothian do Królestwa Alby, co na wieki ustaliło południową granicę Szkocji na rzece Tweed.
  • Relacje z Kanutem Wielkim: W 1031 r., po umocnieniu potęgi Kanuta Wielkiego nad Morzem Północnym, król Anglii i Danii wyruszył z wyprawą na północ. Malcolm II uznał wówczas zwierzchność Kanuta, co zostało odnotowane w anglosaskich kronikach, nie zmieniło to jednak faktycznego stanu posiadania Szkotów w Lothianie.
  • Północne hrabstwa: Malcolm skutecznie rozciągnął swoje wpływy na obszary Caithness i Sutherland, usuwając nordyckich jarlowie Orkadów z bezpośredniej kontroli nad szkockim matecznikiem.

Śmierć

Malcolm II zmarł 25 listopada 1034 r. w zamku w Glamis (w prowincji Angus). Zgodnie z relacjami współczesnych kronik (m.in. w Rocznikach Tigernacha), król zginął w wyniku spisku i zamachu zorganizowanego przez jego własnych poddanych lub niezadowolonych arystokratów.

Ciało monarchy zostało przewiezione i pochowane w tradycyjnej królewskiej nekropolii na wyspie Iona.

Potomstwo i zmiana dynastii

Ponieważ Malcolm II nie doczekał się męskiego potomka, jego śmierć położyła kres panowaniu męskiej linii dynastii Alpinów. Z małżeństwa z nieznaną z imienia żoną pozostawił córki, poprzez które władza przeszła na nowe rody:

Zobacz też