Malcolm III

Malcolm III
Máel Coluim mac Donnchada / Cenn Mór
Ilustracja
XIX-wieczna wyobrażona rycina przedstawiająca Malcolma III
ilustracja herbu
król Alby
Okres

od 1058
do 13 listopada 1093

Koronacja

25 kwietnia 1058

Poprzednik

Lulach

Następca

Donald III

Dane biograficzne
Dynastia

Dunkeld

Data urodzenia

ok. 1031

Data i miejsce śmierci

13 listopada 1093
Alnwick (Northumbria)

Przyczyna śmierci

zginął w bitwie z Anglikami

Miejsce spoczynku

Opactwo Dunfermline (później Tynemouth)

Ojciec

Duncan I

Matka

Suthen (Suthed)

Rodzeństwo

Donald III, Máel Coluim z Atholl

Małżeństwo

Ingibiorg Finnsdottir (I voto)
św. Małgorzata (II voto)

Dzieci

I voto:
Duncan II,
Malcolm,
Donald
II voto:
Edward,
Edmund,
Ethelred,
Edgar,
Aleksander I,
Dawid I,
Edyta (Matylda),
Maria

Malcolm III (gael. Máel Coluim mac Donnchada, znany pod przydomkiem Cenn Mór – „Wielka Głowa”, w anglicyzowanej formie Canmore; ur. ok. 1031, zm. 13 listopada 1093) – król Alby (Szkocji) w latach 1058–1093. Syn króla Duncana I, twórca potęgi szkockiej linii dynastii Dunkeld oraz mąż świętej Małgorzaty Szkockiej.

Życiorys

Wygnanie i odzyskanie korony

Malcolm urodził się około 1031 roku jako najstarszy syn Duncana I. Gdy w 1040 roku jego ojciec zginął pod Pitgaveny w walce z Makbetem, młody książę uciekł na południe. Schronienia udzielono mu na dworach anglosaskim oraz duńskim.

Dzięki wsparciu króla Anglii Edwarda Wyznawcy oraz Siwarda, earla Northumbrii, Malcolm podjął udaną próbę odzyskania dziedzictwa. W 1057 roku pokonał i zabił Makbeta w bitwie pod Lumphanan, a w następnym roku (17 marca 1058 roku) doprowadził do śmierci jego pasierba i następcy, Lulacha. Uroczysta koronacja Malcolma odbyła się 25 kwietnia 1058 roku w Scone.

Małżeństwa i romanizacja dworu

Malcolm III był żonaty dwukrotnie:

  • Ingibiorg Finnsdottir: Około 1065 roku poślubił Ingibiorg (wdowę po jarlu Thorfinnie Sigurdssonie). Z tego związku przyszedł na świat m.in. późniejszy król Duncan II. Ingibiorg zmarła około 1070 roku.
  • Małgorzata z Węgier (św. Małgorzata): Po śmierci pierwszej żony poślubił anglosaską księżniczkę Małgorzatę, wnuczkę króla Edmunda II Żelazobokiego, która schroniła się w Szkocji po podboju Anglii przez Normanów w 1066 roku. Małżeństwo to wywarło ogromny wpływ na kulturę i religijność kraju. Królowa Małgorzata zainicjowała gruntowną reformę Kościoła w Szkocji, dostosowując go do obrządku rzymskiego i wzorców kontynentalnych, a także wprowadziła na dworze królewskim anglosaskie obyczaje oraz język angielski.

Walki z Anglią i śmierć pod Alnwick

Całe panowanie Malcolma przebiegało pod znakiem rywalizacji z południowym sąsiadem:

  • Korzystając z zamętu wywołanego inwazją normańską, Malcolm kilkakrotnie organizował wyprawy na północną Anglię, pustosząc Northumbrię i biorąc do niewoli licznych jeńców.
  • W 1072 roku król Anglii Wilhelm Zdobywca wkroczył ze swoją armią i flotą w głąb Szkocji, docierając aż do Abernethy. Malcolm został wówczas zmuszony do uznania zwierzchności Wilhelma i złożenia mu hołdu lennego (tzw. traktat w Abernethy).
  • Za rządów następców Wilhelma konflikty wybuchły na nowo. 13 listopada 1093 roku, podczas kolejnego najazdu na Northumbrię, Malcolm III wpadł w zasadzkę i zginął w bitwie pod Alnwick wraz ze swoim najstarszym synem Edwardem.

Ciało monarchy spoczęło początkowo w opactwie w Tynemouth, a z czasem przeniesiono je do ufundowanego przezeń i jego żonę Opactwa w Dunfermline. Po śmierci Malcolma w Szkocji wybuchł walki o sukcesję, a władzę objął jego brat, Donald III.

Potomstwo

Z pierwszego małżeństwa z Ingibiorg Finnsdottir:

Z drugiego małżeństwa ze św. Małgorzatą Szkocką:

Genealogia

4. Crínán z Dunkeld      
    2. Duncan I
5. Bethóc        
      1. Malcolm III
6. nieznany    
    3. Suthen    
7. nieznana      
 

Zobacz też