| Reynaldo Hahn | ||||
|---|---|---|---|---|
Reynaldo Hahn gefotografeerd door Paul Nadar (1898) | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Reynaldo Hahn | |||
| Geboren | 9 augustus 1874 | |||
| Overleden | 28 januari 1947 | |||
| Land | ||||
| Handtekening | ||||
| Opleiding en beroep | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Conservatoire national supérieur de musique et de danse de Paris | |||
| Leermeester(s) | Albert Lavignac | |||
| Beroep(en) | Componist, Pianist en Dirigent | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1898-1947 | |||
| Instrument | Piano | |||
| Stijl(en) | Romantiek | |||
| Belangrijkste werken | Ciboulette (1923) L'Ile du Rêve (1898) La Carmélite (1902) Mozart (1925) Le Marchaud de Venise (1935) Les oui des jeunes filles (1935) La Fête chez Thérèse (1910) Le Dieu Bleu (1912) | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Académie des Beaux-Arts | |||
| Documentatielocatie | SAPA Foundation, Zwitsers Archief voor de Podiumkunsten | |||
| Prijzen en erkenningen | Commandeur in het Legioen van Eer | |||
| Links | ||||
| Website | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||


Reynaldo Hahn (Caracas, Venezuela, 9 augustus 1874 - Parijs, 28 januari 1947) was een Franse componist, pianist, dirigent en muziekcriticus. Hij is niet alleen bekend door zijn muziek, maar ook door zijn nauwe verbintenis met Marcel Proust.
Zijn vader was een zakenman en ingenieur van Duits-Joodse afkomst, zijn moeder een Venezolaanse. Het (grote) gezin woonde vanaf 1878 in Parijs en verkreeg de Franse nationaliteit. De jonge Reynaldo kreeg al vroeg pianolessen en leerde heel snel. Toen hij tien jaar oud was, ging hij naar het Conservatoire de Paris, waar hij een medestudent was van onder anderen Maurice Ravel. Hij kreeg celloles bij Théodore Dubois, solfège en muziektheorie bij Albert Lavignac, de uitvinder van het muziekdictee, en compositie bij Charles Gounod, wiens muziek hij adoreerde. De invloed van Gounod was van korte duur, want Hahn kreeg al snel compositieles van Jules Massenet. Hij waardeerde Massenet vooral omdat die nooit zijn wil oplegde aan zijn studenten. Hij drong er op aan toch vooral de eigen emotie, temperament, karakter en stijl in hun muziek toe te passen. Hahn dacht zijn leven lang met veel genegenheid en dankbaarheid terug aan Massenet.
Hahn werkte eerst als dirigent vooraleer hij zich op het componeren toelegde. Hij voelde zich aangetrokken tot het vakmanschap van componisten als Bach en Beethoven. Illustratief is het verhaal dat een organist uit de provincie een brief naar Hahns uitgever stuurde voor wat meer informatie over "die pianosonatine van de zeventiende-eeuwse componist Reynaldo Hahn". Hij was ook een groot bewonderaar van Mozart, van wie hij veel uitvoerde. Zijn smaak reikte van Palestrina via Haydn tot Wagner. Hij was een fervent bewonderaar van Ravel, al liepen hun compositorische idealen uiteen. De muziek van Claude Debussy vond hij "bespottelijk". De liederen van Robert Schumann noemde hij de perfecte synthese van literatuur en muziek. Hij componeerde zelf ook veel liederen op teksten van onder anderen Victor Hugo en Paul Verlaine. Hij schreef opera's, kamermuziek, balletmuziekn, toneelmuziek en orkestwerken. Net als zijn leraar Massenet was Hahn behoorlijk conservatief en hij is na zijn overlijden daardoor vrijwel vergeten door het grote publiek. Al negeerde hij de moderne stromingen van zijn tijd, zijn welluidende, verfijnde muziek toont vooral op het gebied van melodievorming een groot talent.
Hahn kreeg begin twintigste eeuw meer bekendheid door zijn vermoedelijk homoseksuele relatie met de beroemde schrijver Marcel Proust. Tot diens dood in 1922 hadden ze een hechte intieme relatie. Proust portretteert Hahn in zijn postuum uitgegeven, deels autofictieve roman Jean Santeuil. Hahn zelf was ook een kenner van vooral de Franse literatuur. Door zijn vriendschap met Proust werd hij een belangrijk muziekcriticus die bekend stond om zijn welbespraakte en gewaardeerde recensies over bekende persoonlijkheden uit die tijd. Hij was ook muziekrecensent voor de Parijse krant Le Figaro en auteur van boeken over muziek.
In 1940 vluchtte Hahn vanwege zijn joodse afkomst uit Parijs naar Cannes. Hij keerde in 1945 terug om de muzikale leiding op zich te nemen van de Opéra national de Paris. Tot en met zijn dood in 1947 bleef hij een flamboyante persoonlijkheid, hoewel hij zijn vriend Proust enorm miste
Hahn voltooide zijn enige pianoconcert in E-majeur toen hij 55 was. Hij schreef het in een tijd waarin hij door het grote publiek als een relikwie uit een voorbije periode werd gezien. Debussy was al dertien jaar dood en Ravel had zijn twee beroemde pianoconcerten al geschreven. Hahns pianoconcert uit 1931 klinkt als zeer gedateerd. Het heeft een tijdsduur van een klein halfuur met drie losse delen:
In 1937 nam hij het concert op met soliste Magda Tagliaferro, aan wie hij het had opgedragen. Vijftig jaar na zijn dood werd het opnieuw opgenomen door Stephen Coombs in de serie The Romantic Piano Concerto van Hyperion. De enige partituur die er nog van bestond, kwam uit de VS. Dit handgeschreven exemplaar met overal coupures en aantekeningen met blauwe pen, met geplakte pagina's had Hahn zelf gebruikt bij de opname van 1937. .
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto |
|---|---|---|---|---|
| 1893 | Agénor | (onvoltooid) | ||
| 1898 | L'Île du rêve | 3 aktes | 23 maart 1898, Parijs, Opéra-Comique | André Alexandre en Georges Hartmann naar Pierre Loti |
| 1901 | La pastorale de Noël «Mystère de Noël» | 3 aktes | 1908, Parijs | Léonel de La Tourasse en Gaylly de Taurines |
| 1902 | La Carmélite | 4 aktes | 16 december 1902, Parijs, Opéra-Comique | Catulle Mendès |
| 1919 | Nausicaa | 2 aktes | 10 april 1919, Monte Carlo | René Fauchois |
| 1919 | Fête triomphale | 3 aktes | 14 juli 1919, Parijs, Opéra Garnier | St Georges de Bouhélier |
| 1921 | La Colombe de Bouddha | 1 akte | 21 maart 1921, Cannes | André Alexandre |
| 1925 | Mozart | 3 aktes | 2 december 1925, Parijs | Sacha Guitry |
| 1926 | Le Temps d'aimer | 3 aktes | 1926, Parijs | Hugues Delorme, Henri Duvernois en Pierre Wolff |
| 1926 | La Reine de Sheba | 1926 | ||
| 1935 | Le marchand de Venise | 3 aktes | 25 maart 1935, Parijs, Opéra Garnier | Miguel Zamacoïs naar William Shakespeare |
| 1936 | Beaucoup de bruit pour rien | 4 aktes | J. Sarment naar William Shakespeare | |
| 1949 | Le Oui des jeunes filles; orkestratie van Henri Büsser | 3 aktes | 21 juni 1949, Parijs, Opéra-Comique | René Fauchois naar Leandro Fernández de Moratín |
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto |
|---|---|---|---|---|
| 1914 | Miousic; (samen met: Camille Saint-Saëns, André Messager, en Alexandre Charles Lecocq |
2 aktes | 22 maart 1914, Parijs | Paul Ferrier |
| 1923 | Ciboulette | 3 aktes | 7 april 1923, Parijs | Francis de Croisset en Robert de Flets |
| 1930 | Brummell | 3 aktes | 20 januari 1931, Parijs | Robert Dieudonné en Rip |
| 1933 | Ô mon bel inconnu | 3 aktes | 12 oktober 1933, Parijs, Théâtre des Bouffes-Parisiens | Sacha Guitry |
| 1935 | Malvina | 3 aktes | 1935, Parijs | Maurice Donnay en Henri Duvernois |
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto | choreografie |
|---|---|---|---|---|---|
| 1892 | Fin d'amour | naar Eugène Berrier | |||
| 1910 | La fête chez Thérèse | Catulle Mendès | |||
| 1911 | Le dieu bleu | Jean Cocteau en Frédéric de Madrazo | Michel Fokine | ||
| 1912 | Le bois sacré | ||||
| 1937-1938 | Aux bosquets d'Italie | A. Hermant |
| Voltooid in | titel | aktes | première | libretto |
|---|---|---|---|---|
| 1926 | Une revue | 2 aktes | 1926, Parijs | Maurice Donnay en Henri Duvernois |