Bezirk Kutty

Powiat Kuty
Bezirk Kutty
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł kołomyjski

Siedziba

Kutty

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

14,1 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


22.201

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

22 (w tym 1 miasto)

brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons

Bezirk Kutty – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Kutty (Kuty).

Historia

Bezirk Kutty utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Kutty objął obszar o wielkości 14,1 mil², zamieszkany przez 22.201 ludzi i podzielony na 22 gminy katastralne, w tym jedno miasto (Kutty). Wszedł w skład cyrkułu kołomyjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów. Powiat miał nietuzinkowy kształt – bardzo podłużny i bardzo wąski. Był to region górski, graniczący od wschodu z Księstwem Bukowiny, stanowiącym kraj koronny Cesarstwa Austrii. Na samym południu powiat sięgał po Zalitawię, gdzie – na terenie gminy Hryniawa – znajdował się najdalej na południe wysunięty punkt Królestwa Galicji i Lodomerii.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Kutty wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu kosowskiego.

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Kutty w 1854 roku
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Kutty (M) 599 5051 kosowski
2 Kutty Stare 3692 2702 kosowski
3 Berwinkowa 685 227 kosowski
4 Białoberezka 5250 998 kosowski
5 Chorocowa 898 314 kosowski
6 Dołhopole 838 261 kosowski
7 Fereskula 1299 401 kosowski
8 Hołowy 5166 921 kosowski
9 Hryniawa 94743 644 kosowski
10 Jabłonica 1058 418 kosowski
11 Krasnoiła 2355 576 kosowski
12 Polanki 704 334 kosowski
13 Rostoki 4008 1410 kosowski
14 Stebne 1376 351 kosowski
15 Uścieryki 1265 430 kosowski
16 Perechrestne 1621 389 kosowski
17 Rożen Mały 3736 917 kosowski
18 Rożen Wielki 4847 1056 kosowski
19 Rybno 975 890 kosowski
20 Słobódka 431 511 kosowski
21 Tudiów 1716 1179 kosowski
22 Kobaki 4303 2221 kosowski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].

Bibliografia