Bezirk Komarno

Powiat Komarno
Bezirk Komarno
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł samborski

Siedziba

Komarno

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

5,9 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


27.923

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

38 (w tym 1 miasteczko)

brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons

Bezirk Komarno – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Komarno.

Historia

Bezirk Komarno utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Komarno objął obszar o wielkości 5,9 mil², zamieszkany przez 27.923 ludzi i podzielony na 38 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Komarno). Wszedł w skład cyrkułu samborskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatów.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Komarno wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu rudeckiego. 1 czerwca 1883 i 1 października 1902 część tego obszaru włączono do powiatu lwowskiego.

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Komarno w 1854 roku
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Komarno (m) z Lipowcami Górnymi i Dolnymi 1365 4664 rudecki
2 Chłopy 3970 2156 rudecki
3 Litewka z Horbulą 590 218 rudecki
4 Jakimczyce 485 248 rudecki
5 Klicko 1235 248 rudecki
6 Podzwierzyniec 1945 869 rudecki
7 Brzeziec 1920 468 rudecki
8 Nowa Wieś ze Świniuszą 2350 785 rudecki
9 Buczały z Hermaniami 1170 516 rudecki
10 Porzecze Gruntowe z Zadwórnym 2600 536 rudecki
11 Burcze 1100 492 rudecki
12 Czułowice 2630 436 rudecki
13 Katarynice 1200 252 rudecki
14 Andryanów 780 462 rudecki
15 Łowczyce 275 462 rudecki
16 Rumno z Rybakówką 3270 1877 rudecki
17 Tatarynów z Koszarkami 3270 1187 rudecki
18 Powerchów 1870 369 rudecki
19 Kołodruby 1510 942 rudecki
20 Horożanna Wielka 3450 1220 rudecki
21 Horożanna Mała 800 378 rudecki
22 Saska (Dominikalna) 300 275 rudecki
23 Ryczychów 960 406 rudecki
24 Podwysokie 2620 259 rudecki
25 Nowosiółki 365 225 rudecki
26 Honiatycze 1100 347 rudecki
27 Czerkasy 650 248 rudecki
28 Kahujów 755 320 rudecki
29 Werbiż z Sajkowem 1700 955 rudecki
30 Horbacze 1000 515 rudecki
31 Tuligłowy 2260 1608 rudecki
32 Koniuszki Tuligłowskie z Krukowcem 1600 439 rudecki
33 Susułów 1335 687 rudecki
34 Małpa z Jasionowem 620 463 rudecki
35 Koniuszki Królewskie 850 624 rudecki
36 Pohorce z Ostrowem 3110 1058 rudecki
37 Podolce 505 287 rudecki
38 Hołodówka z Zubrzycami 1000 422 rudecki

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dz. U. Kr. z 1881, cz. 3, nr 18
  7. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1902, Nr 32
  8. 1 2 3 1 października 1902 włączono do powiatu lwowskiego.
  9. 1 2 1 czerwca 1883 włączono do powiatu lwowskiego.

Bibliografia