Bezirk Sokal

Powiat Sokal
Bezirk Sokal
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł żółkiewski

Siedziba

Sokal

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

10,5 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


24.970

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

37 (w tym 1 miasto i 1 miasteczko)

brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons

Bezirk Sokal – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Sokal.

Historia

Bezirk Sokal utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Sokal objął obszar o wielkości 10,5 mil², zamieszkany przez 24.970 ludzi i podzielony na 37 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Sokal) i jedno miasteczko (Tartaków). Wszedł w skład cyrkułu żółkiewskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatów. Od północy i wschodu graniczył z Imperium Rosyjskim.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Sokal wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu sokalskiego.

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Sokal w 1854 roku
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Sokal (M) z Babińcem i Zabużem 4926 3945 sokalski
2 Sawczyn 1231 364 sokalski
3 Łuczyce z Bujawą 4687 779 sokalski
4 Leszczatów 1427 254 sokalski
5 Szarpańce 983 233 sokalski
6 Bobiatyn 2761 569 sokalski
7 Poturzyca z Wólką i Bendiuchami 4941 755 sokalski
8 Ilkowice 1291 370 sokalski
9 Zawisznia 2118 677 sokalski
10 Konotopy 1553 463 sokalski
11 Baranie Peretoki 1634 281 sokalski
12 Steniatyn z Józefówką i Rojatynem 4981 1087 sokalski
13 Świtarzów z Horbkowem 4724 1070 sokalski
14 Wolica Komarowa z Horodelcem i Komarowem 3259 828 sokalski
15 Chorobrów 2425 534 sokalski
16 Uhrynów 4065 856 sokalski
17 Nuśmice 785 343 sokalski
18 Wojsławice z Mianowicami 3805 878 sokalski
19 Horodłowice 1715 446 sokalski
20 Starogród 1312 306 sokalski
21 Pieczygóry 3994 174 sokalski
22 Tudorkowice z Szychtorami 713 sokalski
23 Cieląż 1765 545 sokalski
24 Ulwówek 1722 442 sokalski
25 Tartaków (m) z Tartakowicami i Tartakowcem 6805 1759 sokalski
26 Kopytów 1365 315 sokalski
27 Perespa 2679 521 sokalski
28 Zubków z Horodelcem 2147 442 sokalski
29 Spasów 3206 578 sokalski
30 Perwiatycze 1533 454 sokalski
31 Torki ze Zboiskami 2315 572 sokalski
32 Byszów 2534 349 sokalski
33 Rożdżałów z Andrzejowem 2354 996 sokalski
34 Korczyn 7048 767 sokalski
35 Skomorochy 7074 514 sokalski
36 Opulsko 1539 368 sokalski
37 Poździmierz 5738 423 sokalski

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].

Bibliografia