SM UB-101

SM UB-101
Płynący na powierzchni niemiecki okręt podwodny SM UB-64 w widoku z lotu ptaka. Na pokładzie widoczni marynarze
SM UB-64, okręt siostrzany UB-101
Klasa

okręt podwodny

Typ

UB III

Projekt

44

Historia
Stocznia

Vulcan, Hamburg Cesarstwo Niemieckie

Położenie stępki

1917

Wodowanie

27 sierpnia 1918

 Kaiserliche Marine
Nazwa

SM UB-101

Wejście do służby

30 października 1918

Wycofanie ze służby

listopad 1918

Los okrętu

poddany w Wielkiej Brytanii w 1918, złomowany w latach 1920–1922

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


510 ton
640 ton

Długość

55,52 metra

Szerokość

5,76 metra

Zanurzenie

3,73 metra

Zanurzenie testowe

75 metrów

Rodzaj kadłuba

dwukadłubowy

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 809 kW (1100 KM)
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM)
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


13 węzłów
7,4 węzła

Zasięg

na powierzchni: 7120 Mm przy 6 węzłach
w zanurzeniu: 55 Mm przy 4 węzłach

Uzbrojenie
1 działo kal. 10,5 cm, 10 torped
Wyrzutnie torpedowe

5 × 500 mm

Załoga

34

SM UB-101 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III zbudowanych dla Kaiserliche Marine.

Okręt miał wyporność 510 ton w położeniu nawodnym i 640 ton w zanurzeniu. Jego główne uzbrojenie stanowiło 10 torped o kalibrze 500 mm wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą.

UB-101 został zwodowany 27 sierpnia 1918 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, a do służby w Kaiserliche Marine wcielono go 30 października 1918 roku. Okręt nie został przydzielony do żadnej flotylli U-Bootów i nie odbył ani jednego patrolu bojowego. W listopadzie 1918 roku SM UB-101 został poddany Wielkiej Brytanii na mocy postanowień rozejmu w Compiègne, po czym w marcu 1919 roku podczas rejsu na Wyspy Brytyjskie wszedł na mieliznę w pobliżu Harwich. W 1920 roku został podniesiony i złomowany w Felixstowe w latach 1920–1922.

Projekt i budowa

Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, przeznaczonego do działań blokadowych przeciwko Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt długo, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy. Powodowało to znaczny niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, możliwego do szybkiej budowy. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczało się głównie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne miały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich oraz na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano przy tym z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej.

Projekt nowego średniej wielkości okrętu podwodnego oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Dziobowej części kadłuba nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych, a także pojemność zbiorników paliwa. Odbyło się to jednak kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do SM U-16(inne języki), co spowodowało spadek prędkości podwodnej i zasięgu. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością oraz krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund. Budowa okrętów oznaczonych przez Inspektorat U-Bootów numerem projektu 44, określanych później jako typ UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.

Przyszły UB-101 zamówiono 6 lub 8 lutego 1917 roku w ramach wojennego programu rozbudowy floty „Q” jako jednostkę z liczącej 45 okrętów III serii U-Bootów typu UB III. Powstał w stoczni Vulcan w Hamburgu jako jeden z 26 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni. UB-101 otrzymał numer stoczniowy 117 (Werk 117). Stępkę okrętu położono w 1917 roku. Jednostkę zwodowano 27 sierpnia 1918 roku. Koszt budowy wyniósł 3 mln 654 tys. marek.

Dane taktyczno-techniczne

Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu podwodnego UB-110
Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu UB-110(inne języki)

SM UB-101 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,52 metra, szerokość 5,76 metra, a zanurzenie 3,73 metra. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości. Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centralę, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość okrętu (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra. Dziób jednostki przystosowano do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 510 ton, a w zanurzeniu 640 ton.

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne AEG o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) przy 450 obr./min, natomiast pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku oraz dwa podwójne stery głębokości. Okręt osiągał prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki mieściły 71 ton paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, umieszczonych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów, a czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund.

Główne uzbrojenie okrętu stanowiło pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna rufowa, z łącznym zapasem 10 torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 10,5 cm Utof C/16 L/45, z zapasem od 108 do 192 naboi. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa.

Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.

Służba

SM UB-101 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 30 października 1918 roku. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Eugen von Beulwitz(inne języki). Jednostka nie została przydzielona do żadnej flotylli i do momentu zakończenia działań wojennych nie odbyła ani jednego rejsu bojowego. Następnie, zgodnie z postanowieniami rozejmu w Compiègne, SM UB-101 został 26 listopada 1918 roku poddany Wielkiej Brytanii. W marcu 1919 roku, podczas rejsu na Wyspy Brytyjskie, U-Boot wszedł na mieliznę w pobliżu Harwich. Jednostkę podniesiono w 1920 roku, a następnie została złomowana w Felixstowe w latach 1920–1922.