SM UB-94

SM UB-94
Płynący na powierzchni niemiecki okręt podwodny SM UB-64 w widoku z lotu ptaka. Na pokładzie widoczni marynarze
SM UB-64, okręt siostrzany UB-94
Klasa

okręt podwodny

Typ

UB III

Projekt

44

Historia
Stocznia

Vulcan, Hamburg Cesarstwo Niemieckie

Położenie stępki

1917

Wodowanie

26 kwietnia 1918

 Kaiserliche Marine
Nazwa

SM UB-94

Wejście do służby

1 czerwca 1918

Wycofanie ze służby

listopad 1918

 Marine nationale
Nazwa

„Trinité-Schillermans” (E8)

Wejście do służby

1918?

Wycofanie ze służby

24 lipca 1935

Los okrętu

złomowany w 1935

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


510 ton
640 ton

Długość

55,52 m

Szerokość

5,76 m

Zanurzenie

3,73 m

Zanurzenie testowe

75 m

Rodzaj kadłuba

dwukadłubowy

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 809 kW (1100 KM)
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM)
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


13 węzłów
7,4 węzła

Zasięg

na powierzchni: 7120 Mm przy 6 węzłach
w zanurzeniu: 55 Mm przy 4 węzłach

Uzbrojenie
1 działo kal. 10,5 cm, 10 torped
Wyrzutnie torpedowe

5 × 500 mm

Załoga

34

Multimedia w Wikimedia Commons

SM UB-94 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 jednostek typu UB III zbudowanych dla Kaiserliche Marine.

Okręt miał wyporność 510 ton w położeniu nawodnym i 640 ton w zanurzeniu. Jego główne uzbrojenie stanowiło 10 torped kalibru 500 mm, wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą.

UB-94 został zwodowany 26 kwietnia 1918 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, a 1 czerwca 1918 roku wcielono go do służby w Kaiserliche Marine. Podczas służby operacyjnej w 2. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte odbył dwa patrole bojowe, w trakcie których zatopił dwa statki o łącznej pojemności 3261 BRT. W listopadzie 1918 roku SM UB-94 został poddany Francji na mocy postanowień rozejmu w Compiègne, po czym wcielono go do Marine nationale pod nazwą „Trinité-Schillermans” (E8). Okręt wycofano ze służby 24 lipca 1935 roku, a następnie złomowano.

Projekt i budowa

Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, przeznaczonego do działań blokadowych przeciwko Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt długo, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy, co skutkowało znacznym niedoborem jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można byłoby szybko budować. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczało się głównie do wód Morza Północnego i kanału La Manche. Nowo projektowane torpedowe okręty podwodne miały natomiast być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich oraz na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano przy tym z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej.

Projekt nowego średniej wielkości okrętu podwodnego oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Dziobowej części kadłuba nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych oraz pojemność zbiorników paliwa, co odbyło się jednak kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do SM U-16(inne języki), co spowodowało zmniejszenie prędkości i zasięgu pod wodą. Okręty charakteryzowały się bardzo dobrą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund. Budowa okrętów oznaczonych przez Inspektorat U-Bootów numerem projektu 44, określanych później jako typ UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.

Przyszły UB-94 zamówiono 6 lub 8 lutego 1917 roku w ramach wojennego programu rozbudowy floty „Q” jako jednostkę należącą do liczącej 45 okrętów III serii U-Bootów typu UB III. Jednostkę zbudowano w stoczni Vulcan w Hamburgu jako jeden z 26 okrętów typu UB III powstałych w tej stoczni. UB-94 otrzymał numer stoczniowy 110 (Werk 110). Stępkę okrętu położono w 1917 roku, a zwodowano go 26 kwietnia 1918 roku. Koszt budowy jednostki wyniósł 3 mln 654 tys. marek.

Dane taktyczno-techniczne

Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu podwodnego UB-110
Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu UB-110(inne języki)

SM UB-94 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,52 metra, szerokość 5,76 metra, a zanurzenie 3,73 metra. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości. Był podzielony grodziami na następujące przedziały, licząc od dziobu: przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centralę, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość okrętu od stępki do szczytu kiosku wynosiła 8,25 metra. Dziób jednostki przystosowano do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 510 ton, a w zanurzeniu 640 ton.

Na powierzchni okręt był napędzany przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN-Vulcan S6V35/35 o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) przy 450 obr./min, natomiast w zanurzeniu napęd zapewniały dwa silniki elektryczne SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka była wyposażona w dwa stery kierunku oraz dwa podwójne stery głębokości. Okręt osiągał prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu. Zasięg w położeniu nawodnym wynosił 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów, natomiast w zanurzeniu 55 Mm przy prędkości 4 węzłów. Zbiorniki mieściły 71 ton paliwa, a energia elektryczna była magazynowana w dwóch bateriach akumulatorów, po 62 ogniwa każda, umieszczonych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów, a czas wykonania manewru zanurzenia – 30 sekund.

Główne uzbrojenie okrętu stanowiło pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm – cztery dziobowe i jedna rufowa – z łącznym zapasem 10 torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 10,5 cm Utof C/16 L/45, z zapasem od 108 do 192 naboi. Okręt był wyposażony w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Wyposażenie ratownicze obejmowało umieszczoną na pokładzie łódź ratunkową.

Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.

Służba

SM UB-94 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 1 czerwca 1918 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Waldemar Haumann, dowodzący wcześniej U-52. Po zakończeniu szkolenia U-Boot 16 sierpnia 1918 roku wszedł w skład 2. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte.

18 października 1918 roku na Morzu Irlandzkim, u wybrzeży hrabstwa Down, UB-94 bez ostrzeżenia storpedował i zatopił zbudowany w 1911 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Hunsdon” o pojemności 2899 BRT, płynący pod balastem z Hawru do Belfastu. Statek zatonął na pozycji 54°19′N 5°27′W/54,316667 -5,450000, a w wyniku ataku zginął jeden marynarz. Trzy dni później, na tych samych wodach, w odległości 4 Mm od St John’s Point, UB-94 zatopił zbudowany w 1917 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Saint Barchan” (362 BRT), przewożący ładunek węgla z Ayr do Dublina. W wyniku ataku zginęło ośmiu członków załogi wraz z kapitanem. „Saint Barchan” był ostatnią jednostką utraconą przez Brytyjczyków podczas I wojny światowej na wodach przybrzeżnych.

Po zakończeniu działań wojennych, zgodnie z postanowieniami rozejmu w Compiègne, SM UB-94 został 22 listopada 1918 roku poddany Francji, po czym wcielono go do Marine nationale pod nazwą „Trinité-Schillermans”. Okręt otrzymał numer taktyczny E8. Jednostkę wycofano ze służby 24 lipca 1935 roku i w tym samym roku została złomowana.

Podsumowanie działalności bojowej

SM UB-94 odbył dwa patrole bojowe, podczas których zatopił dwa statki o łącznej pojemności 3261 BRT. W wyniku zatopienia tych jednostek śmierć poniosło dziewięć osób, w tym osiem na brytyjskim parowcu „Saint Barchan”. Pełne zestawienie sukcesów bojowych okrętu przedstawia poniższa tabela:

Lista zatopionych jednostek
Data Nazwa Państwo Tonaż Los jednostki
18 października 1918 „Hunsdon”  Wielka Brytania 2899 zatopiony
21 października 1918 „Saint Barchan”  Wielka Brytania 362 zatopiony
RAZEM zatopione: 2

Uwagi

  1. ↑ UB 94 ↓ podaje, że okręt został zamówiony 23 września 1916 roku.
  2. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 73 podaje, że okręt został zwodowany 29 kwietnia 1918 roku.
  3. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181 podają, że zbiorniki okrętu mieściły od 78 do 86 ton paliwa.
  4. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111 podaje, że załoga okrętu liczyła 36 osób.
  5. ↑ SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  6. ↑ Möller i Brack 2004 ↓, s. 51 podają, że okręt został poddany 24 listopada Brytyjczykom i złomowany w 1921 roku w Falmouth.
  7. ↑ Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto.

Przypisy

  1. 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 56.
  2. 1 2 Kaack 2023 ↓, s. 44.
  3. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 56–57.
  4. 1 2 3 4 5 Rössler 1989 ↓, s. 57.
  5. 1 2 Perepeczko 2014 ↓, s. 402.
  6. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Möller i Brack 2004 ↓, s. 51.
  8. 1 2 3 4 Kaack 2023 ↓, s. 45.
  9. 1 2 3 4 5 Gröner 1985 ↓, s. 53.
  10. 1 2 3 4 5 Gogin 2026U ↓.
  11. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 76.
  12. ↑ Vulcan ↓.
  13. 1 2 UB 94 ↓.
  14. 1 2 3 4 Gröner 1985 ↓, s. 54.
  15. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 110.
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 Gröner 1985 ↓, s. 52.
  17. 1 2 Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181.
  18. 1 2 UB III ↓.
  19. ↑ Williamson 2016 ↓, s. 28–29.
  20. 1 2 Williamson 2016 ↓, s. 29.
  21. ↑ Gröner 1985 ↓, s. 52–53.
  22. 1 2 3 Rössler 1989 ↓, s. 53.
  23. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 59.
  24. ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313.
  25. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 73.
  26. ↑ Waldemar Haumann ↓.
  27. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 136.
  28. 1 2 Wwlossesbrms 3 ↓.
  29. ↑ Hunsdon ↓.
  30. 1 2 Saint Barchan ↓.
  31. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 95.
  32. ↑ Gogin 2026T ↓.
  33. 1 2 3 uboatsucc ↓.

Bibliografia