SM UB-84

SM UB-84
Ilustracja
SM UB-64, okręt siostrzany UB-84
Klasa

okręt podwodny

Typ

UB III

Projekt

44

Historia
Stocznia

AG Weser, Brema Cesarstwo Niemieckie

Położenie stępki

21 stycznia 1917

Wodowanie

3 października 1917

 Kaiserliche Marine
Nazwa

SM UB-84

Wejście do służby

31 października 1917

Wycofanie ze służby

listopad 1918

Zatonął

7 grudnia 1917

Los okrętu

poddany w 1918 Francji, złomowany w 1921

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


516 ton
647 ton

Długość

55,85 metra

Szerokość

5,8 metra

Zanurzenie

3,72 metra

Zanurzenie testowe

50 metrów

Rodzaj kadłuba

dwukadłubowy

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 780 kW (1060 KM)
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM)
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


13,4 węzła
7,5 węzła

Zasięg

na powierzchni: 8180 Mm przy 6 węzłach
w zanurzeniu: 50 Mm przy 4 węzłach

Uzbrojenie
1 działo kal. 8,8 cm, 10 torped
Wyrzutnie torpedowe

5 × 500 mm

Załoga

34

SM UB-84 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III.

Okręt miał wyporność 516 ton w położeniu nawodnym i 647 ton pod wodą, a jego główną bronią było 10 torped o kalibrze 500 mm wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13,4 węzła na powierzchni i 7,5 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg nawodny wynoszący 8180 Mm przy prędkości 6 węzłów (i 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą).

UB-84 został zwodowany 3 października 1917 roku w stoczni AG Weser w Bremie, a do służby w Kaiserliche Marine wcielono go 31 października 1917 roku. W nocy z 6 na 7 grudnia 1917 roku U-Boot zatonął po kolizji z okrętem-celem „Solingen”, a po podniesieniu i remoncie pełnił funkcję okrętu szkolnego. SM UB-84 został poddany Francji w listopadzie 1918 roku w wyniku podpisania rozejmu w Compiègne, a następnie złomowany w Breście w 1921 roku.

Projekt i budowa

Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, który miał zostać wykorzystany w działaniach blokadowych Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt wiele czasu, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy. Konsekwencją był duży niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można było szybko zbudować. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczone było przeważnie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne musiały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich i na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej.

Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Dziobowej części okrętu nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych, jak i pojemność zbiorników paliwa, jednak odbyło się to kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do SM U-16(inne języki), przez co spadła prędkość podwodna i zasięg. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund. Budowa okrętów o nadanym przez Inspektorat U-Bootów numerze projektu 44, zwanych później typem UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.

Przyszły UB-84 zamówiony został 23 września 1916 roku jako jednostka z liczącej 16 okrętów II serii U-Bootów typu UB III. Powstał w stoczni AG Weser w Bremie jako jeden z 36 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni. UB-84 otrzymał numer stoczniowy 284 (Werk 284). Stępkę okrętu położono 21 stycznia 1917 roku, a zwodowany został 3 października 1917 roku. Koszt budowy okrętu wyniósł 3 mln 341 tys. marek.

Dane taktyczno-techniczne

Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu podwodnego UB-110
Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu UB-110(inne języki)

SM UB-84 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,85 metra, szerokość 5,8 metra i zanurzenie 3,72 metra. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości. Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centrala, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra. Dziób jednostki przystosowany był do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 516 ton, a w zanurzeniu 647 ton.

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Daimler MU336 o łącznej mocy 780 kW (1060 KM) przy 450 obr./min, zaś pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym Brown Boveri o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości. Okręt osiągał prędkość 13,4 węzła na powierzchni i 7,5 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8180 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki mieściły 68 ton paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund.

Głównym uzbrojeniem okrętu było pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna na rufie, z łącznym zapasem 10 torped. Broń artyleryjską stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 8,8 cm TK C/08 L/30, z zapasem amunicji wynoszącym od 160 do 296 naboi. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa.

Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.

Służba

SM UB-84 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 31 października 1917 roku. Dowódcą okrętu został mianowany kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Max Bräutigam(inne języki). Przydziałem U-Boota miała być 3 Flotylla U-Bootów Hochseeflotte (niem. III. U-Flotille). 1 grudnia kpt. mar. Max Bräutigam zdał dowództwo okrętu. W nocy z 6 na 7 grudnia 1917 roku w Zatoce Eckernförde UB-84 został staranowany i zatopiony przez okręt-cel torpedowy „Solingen” (na pozycji 54°35′N 10°11′E/54,583333 10,183333), a na jego pokładzie zginęło siedmiu marynarzy z przedziału maszynowni. Jednostka została następnie podniesiona przez okręt ratowniczy SMS „Vulkan”(inne języki).

Po remoncie okręt służył jako jednostka szkolna. W tym czasie jednym z dowódców U-Boota był por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Knoch. Po zakończeniu działań wojennych, w myśl postanowień rozejmu w Compiègne, SM UB-84 został 26 listopada 1918 roku poddany Francuzom, a w 1921 roku złomowano go w Breście.

Uwagi

  1. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181 podają, że zbiorniki okrętu mieściły od 78 do 86 ton paliwa.
  2. ↑ UB III ↓ podaje, że dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów.
  3. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111 podaje, że załoga okrętu liczyła 36 ludzi.
  4. ↑ SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.

Przypisy

  1. 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 56.
  2. 1 2 Kaack 2023 ↓, s. 44.
  3. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 56–57.
  4. 1 2 3 4 5 Rössler 1989 ↓, s. 57.
  5. 1 2 Perepeczko 2014 ↓, s. 402.
  6. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111.
  7. 1 2 3 4 5 6 Möller i Brack 2004 ↓, s. 50.
  8. 1 2 3 4 Kaack 2023 ↓, s. 45.
  9. 1 2 3 4 5 Gröner 1985 ↓, s. 53.
  10. 1 2 3 4 5 6 UB 84 ↓.
  11. 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 66.
  12. ↑ A.G. Weser ↓.
  13. 1 2 3 4 Gogin 2026 ↓.
  14. 1 2 3 4 5 6 Gröner 1985 ↓, s. 54.
  15. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 110.
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 Gröner 1985 ↓, s. 52.
  17. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181.
  18. 1 2 UB III ↓.
  19. ↑ Williamson 2016 ↓, s. 28–29.
  20. 1 2 Williamson 2016 ↓, s. 29.
  21. ↑ Gröner 1985 ↓, s. 52–53.
  22. 1 2 3 Rössler 1989 ↓, s. 53.
  23. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 59.
  24. ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313.
  25. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 72.
  26. 1 2 Max Bräutigam ↓.
  27. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 139.
  28. 1 2 Herzog 1993 ↓, s. 95.
  29. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 304.

Bibliografia