SM UB-88

SM UB-88
Ilustracja
UB-88 pod banderą USA w okolicy Miami w 1919 roku
Klasa

okręt podwodny

Typ

UB III

Projekt

44

Historia
Stocznia

Vulcan, Hamburg Cesarstwo Niemieckie

Położenie stępki

1917

Wodowanie

11 grudnia 1917

 Kaiserliche Marine
Nazwa

SM UB-88

Wejście do służby

26 stycznia 1918

Wycofanie ze służby

listopad 1918

Los okrętu

poddany w 1918, przekazany USA, zatopiony w 1921

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


510 ton
640 ton

Długość

55,52 metra

Szerokość

5,76 metra

Zanurzenie

3,73 metra

Zanurzenie testowe

75 metrów

Rodzaj kadłuba

dwukadłubowy

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 809 kW (1100 KM)
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM)
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


13 węzłów
7,4 węzła

Zasięg

na powierzchni: 7120 Mm przy 6 węzłach
w zanurzeniu: 55 Mm przy 4 węzłach

Uzbrojenie
1 działo kal. 10,5 cm, 10 torped
Wyrzutnie torpedowe

5 × 500 mm

Załoga

34

Multimedia w Wikimedia Commons

SM UB-88 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III.

Okręt miał wyporność 510 ton w położeniu nawodnym i 640 ton w zanurzeniu, a jego główne uzbrojenie stanowiło 10 torped o kalibrze 500 mm, wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg nawodny wynoszący 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą.

UB-88 został zwodowany 11 grudnia 1917 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, a do służby w Kaiserliche Marine wcielono go 26 stycznia 1918 roku. W czasie służby operacyjnej we Flotylli Flandria i 2. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte odbył pięć patroli bojowych, podczas których zatopił 14 statków o łącznej pojemności 31 076 BRT i uszkodził dwa o łącznej pojemności 10 135 BRT. SM UB-88 został poddany aliantom w listopadzie 1918 roku w wyniku podpisania rozejmu w Compiègne, a następnie przekazany USA i zatopiony jako okręt-cel w 1921 roku.

Projekt i budowa

Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, który miał zostać wykorzystany w działaniach blokadowych Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt długo, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy. Konsekwencją był duży niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można było szybko zbudować. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczało się przeważnie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne musiały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich i na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej.

Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Dziobowej części okrętu nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych oraz pojemność zbiorników paliwa, jednak odbyło się to kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do SM U-16(inne języki), przez co spadła prędkość podwodna i zasięg. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund. Budowa okrętów o nadanym przez Inspektorat U-Bootów numerze projektu 44, zwanych później typem UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.

Przyszły UB-88 zamówiono 6 lub 8 lutego 1917 roku w ramach wojennego programu rozbudowy floty „Q” jako jednostkę z liczącej 45 okrętów III serii U-Bootów typu UB III. Powstał w stoczni Vulcan w Hamburgu jako jeden z 26 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni. UB-88 otrzymał numer stoczniowy 104 (Werk 104). Stępkę okrętu położono w 1917 roku, a zwodowany został 11 grudnia 1917 roku. Koszt budowy okrętu wyniósł 3 mln 654 tys. marek.

Dane taktyczno-techniczne

Wnętrze przedziału torpedowego okrętu podwodnego UB-88
Wnętrze przedziału torpedowego UB-88

SM UB-88 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,52 metra, szerokość 5,76 metra i zanurzenie 3,73 metra. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości. Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centrala, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra. Dziób jednostki przystosowany był do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 510 ton, a w zanurzeniu 640 ton.

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN-Vulcan S6V35/35 o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) przy 450 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości. Okręt osiągał prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki mieściły 71 ton paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów, a czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund.

Głównym uzbrojeniem okrętu było pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna na rufie, z łącznym zapasem 10 torped. Broń artyleryjską stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 10,5 cm Utof C/16 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym od 108 do 192 naboi. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa.

Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.

Służba

Okręt podwodny UB-88 zacumowany do burty trałowca USS Bittern (AM-36) w Kanale Panamskim w sierpniu 1919 roku
UB-88 zacumowany do burty trałowca USS „Bittern” w Kanale Panamskim w sierpniu 1919 roku

SM UB-88 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 26 stycznia 1918 roku. Dowódcą mianowano por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Johannes Ries, dowodzącego wcześniej UB-17. 16 lutego dowództwo objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Reinhart von Rabenau, który wcześniej dowodził UC-77. Po okresie szkolenia U-Boot 12 czerwca 1918 roku wszedł w skład Flotylli Flandria (niem. U-Flottille Flandern).

10 czerwca 1918 roku w odległości 5 Mm na północny wschód od Blyth UB-88 storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1902 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Princess Maud” o pojemności 1566 BRT, transportujący ładunek drobnicy z Londynu do Leith (na pokładzie zginęło trzech marynarzy). Tego samego dnia w odległości 3,5 Mm na wschód od Whitby ten sam los spotkał zbudowany w 1881 roku neutralny szwedzki parowiec „Dora” o pojemności 1555 BRT, płynący pod balastem z Kingston upon Hull do Methil (na pozycji 55°18′N 1°32′W/55,300000 -1,533333, w wyniku ataku śmierć poniosło dziewięć osób).

20 czerwca okręt wyszedł z Zeebrugge na kolejny wojenny patrol. 22 czerwca w pobliżu przylądka Flamborough Head (na pozycji 54°13′N 0°08′W/54,216667 -0,133333) U-Boot zatopił w ataku torpedowym płynący w konwoju HZ-38 zbudowany w 1883 roku szwedzki parowiec „Avance” o pojemności 1585 BRT, przewożący ładunek celulozy drzewnej, desek i drobnicy na trasie Göteborg – Kingston upon Hull (atak spowodował śmierć jednego marynarza). Nazajutrz w odległości 4 Mm na południowy wschód od Whitby okręt podwodny storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1892 roku uzbrojony brytyjski parowiec „London” o pojemności 1706 BRT, transportujący węgiel i drobnicę z Methil do Londynu (nikt nie zginął). 25 czerwca załoga U-Boota zatopiła w przeprowadzonych bez ostrzeżenia atakach torpedowych w pobliżu Whitby dwa uzbrojone brytyjskie parowce: zbudowany w 1910 roku „Moorlands” o pojemności 3602 BRT, przewożący ładunek rudy żelaza z La Goulette do Middlesbrough (na pokładzie śmierć poniosło 10 osób) oraz pochodzący z 1913 roku „African Transport” (4482 BRT), transportujący węgiel z Newcastle upon Tyne do Falmouth (w wyniku ataku zginęły trzy osoby). 29 czerwca ten sam los spotkał dwa kolejne brytyjskie uzbrojone parowce: zbudowany w 1911 roku „Herdis” o pojemności 1157 BRT, przewożący ładunek węgla z Newcastle upon Tyne do Rouen (w odległości 7 Mm na południowy wschód od Robin Hood’s Bay, na pozycji 54°20′N 0°20′W/54,333333 -0,333333, nikt nie zginął) oraz pochodzący z 1871 roku „Sixty-six” (214 BRT), płynący z ładunkiem cementu z Londynu do Middlesbrough (w odległości 3 Mm na wschód od Scarborough; na pokładzie śmierć poniosło sześciu ludzi). 1 lipca U-Boot powrócił do bazy w Zeebrugge, uzyskując w tym rejsie sześć trafień na dziewięć wystrzelonych torped.

30 lipca na południowy wschód od wyspy Wight UB-88 storpedował zbudowany w 1905 roku brytyjski parowiec „Bayronto” o pojemności 6045 BRT, płynący pod balastem z Hawru do Barry (na pozycji 50°03′N 0°36′W/50,050000 -0,600000). Statek został uszkodzony, a w wyniku ataku zginęły dwie osoby. 3 sierpnia lista wojennych osiągnięć załogi U-Boota powiększyła się o dwa amerykańskie parowce, zatopione w pobliżu Zatoki Audierne(inne języki): zbudowany w 1893 roku „Berwind” o pojemności 2589 BRT, płynący z Saint-Nazaire do Barry (na pozycji 47°55′N 4°28′W/47,916667 -4,466667, na pokładzie śmierć poniosło sześć osób) oraz pochodzący z 1898 roku „Lake Portage” (1998 BRT), płynący z Montrealu do Nantes (na pozycji 47°56′N 4°44′W/47,933333 -4,733333, w wyniku ataku zginęły trzy osoby). Następnego dnia w odległości 2 Mm od Lorient okręt podwodny zatopił w ataku torpedowym zbudowany w 1915 roku norweski parowiec „Hundvaagø” o pojemności 1901 BRT, płynący pod balastem z Bordeaux do Cardiff (na pozycji 47°44′N 3°42′W/47,733333 -3,700000, na pokładzie zginęły dwie osoby). 9 sierpnia na wodach kanału La Manche w pobliżu Przylądka d'Antifer(inne języki) UB-88 storpedował i uszkodził zbudowany w 1898 roku brytyjski parowiec „Anselma De Larrinaga” o pojemności 4090 BRT, transportujący ładunek asfaltu z Puerto Mexico do Londynu (na pozycji 50°00′N 0°32′W/50,000000 -0,533333, obyło się bez strat w ludziach).

16 września w odległości 12 Mm na południowy wschód od wysp Glénan(inne języki) U-Boot storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1917 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Philomel” o pojemności 3050 BRT, transportujący ładunek drobnicy z Londynu do Bordeaux (na pozycji 47°43′N 3°41′W/47,716667 -3,683333, nikt nie zginął). Trzy dni później w cieśninie Raz de Sein(inne języki) ten sam los spotkał zbudowany w 1887 roku szwedzki parowiec „Fanny” o pojemności 1450 BRT, płynący z ładunkiem węgla w konwoju z Newport do Bordeaux (w wyniku ataku na pokładzie śmierć poniosło dwóch marynarzy). O północy z 21 na 22 września w odległości 1 Mm na północ od latarni morskiej Pendeen UB-88 storpedował bez ostrzeżenia zbudowany w 1905 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Polesley” o pojemności 4221 BRT, transportujący węgiel z Cardiff do Francji. Statek zatonął na pozycji 50°13′N 4°46′W/50,216667 -4,766667, a na jego pokładzie zginęły 43 osoby wraz z kapitanem.

4 października okręt przydzielono do 2. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte. Do końca wojny jednostka nie uczestniczyła już w akcjach bojowych. Po zakończeniu działań wojennych, w myśl postanowień rozejmu w Compiègne, SM UB-88 został 26 listopada 1918 roku poddany aliantom. W wyniku podziału niemieckiej floty jednostka przypadła USA i była eksponowana w portach Wschodniego Wybrzeża, Zatoki Meksykańskiej, Panamy i Zachodniego Wybrzeża. Następnie U-Boot służył do testów, a 3 stycznia 1921 roku został zatopiony w Zatoce San Pedro(inne języki) jako okręt-cel ogniem artylerii niszczyciela USS „Wilkes”.

Wrak SM UB-88 został zlokalizowany i zbadany przez nurków w sierpniu 2003 roku.

Podsumowanie działalności bojowej

SM UB-88 odbył pięć patroli bojowych, podczas których zatopił 14 statków o łącznej pojemności 31 076 BRT i uszkodził dwa o łącznej pojemności 10 135 BRT. Na pokładach zatopionych jednostek zginęło 90 osób, w tym 43 na brytyjskim parowcu „Polesley”. Pełne zestawienie osiągnięć bojowych okrętu przedstawia poniższa tabela:

Lista zatopionych i uszkodzonych jednostek
Data Nazwa Państwo Tonaż Los jednostki
10 czerwca 1918 „Princess Maud”  Wielka Brytania 1566 zatopiony
10 czerwca 1918 „Dora”  Szwecja 1555 zatopiony
22 czerwca 1918 „Avance”  Szwecja 1585 zatopiony
23 czerwca 1918 „London”  Wielka Brytania 1706 zatopiony
25 czerwca 1918 „African Transport”  Wielka Brytania 4482 zatopiony
25 czerwca 1918 „Moorlands”  Wielka Brytania 3602 zatopiony
29 czerwca 1918 „Herdis”  Wielka Brytania 1157 zatopiony
29 czerwca 1918 „Sixty-six”  Wielka Brytania 214 zatopiony
30 lipca 1918 „Bayronto”  Wielka Brytania 6045 uszkodzony
3 sierpnia 1918 „Berwind”  Stany Zjednoczone 2589 zatopiony
3 sierpnia 1918 „Lake Portage”  Stany Zjednoczone 1998 zatopiony
4 sierpnia 1918 „Hundvaagø”  Norwegia 1901 zatopiony
9 sierpnia 1918 „Anselma De Larrinaga”  Wielka Brytania 4090 uszkodzony
16 września 1918 „Philomel”  Wielka Brytania 3050 zatopiony
19 września 1918 „Fanny”  Szwecja 1450 zatopiony
22 września 1918 „Polesley”  Wielka Brytania 4221 zatopiony
RAZEM zatopione: 14
uszkodzone: 2

Uwagi

  1. ↑ UB 88 ↓ podaje, że okręt został zamówiony 23 września 1916 roku.
  2. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181 podają, że zbiorniki okrętu mieściły od 78 do 86 ton paliwa.
  3. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111 podaje, że załoga okrętu liczyła 36 ludzi.
  4. ↑ SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  5. ↑ Möller i Brack 2004 ↓, s. 51 podaje, że okręt został zatopiony 3 stycznia 1919 roku.
  6. ↑ Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto.

Przypisy

  1. 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 56.
  2. 1 2 Kaack 2023 ↓, s. 44.
  3. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 56–57.
  4. 1 2 3 4 5 Rössler 1989 ↓, s. 57.
  5. 1 2 Perepeczko 2014 ↓, s. 402.
  6. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Möller i Brack 2004 ↓, s. 51.
  8. 1 2 3 4 Kaack 2023 ↓, s. 45.
  9. 1 2 3 4 5 Gröner 1985 ↓, s. 53.
  10. 1 2 3 4 5 Gogin 2026 ↓.
  11. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 76.
  12. ↑ Vulcan ↓.
  13. 1 2 3 4 5 6 7 UB 88 ↓.
  14. 1 2 3 4 5 Gröner 1985 ↓, s. 54.
  15. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 110.
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 Gröner 1985 ↓, s. 52.
  17. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181.
  18. 1 2 UB III ↓.
  19. ↑ Williamson 2016 ↓, s. 28–29.
  20. 1 2 Williamson 2016 ↓, s. 29.
  21. ↑ Gröner 1985 ↓, s. 52–53.
  22. 1 2 3 Rössler 1989 ↓, s. 53.
  23. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 59.
  24. ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313.
  25. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 73.
  26. ↑ Johannes Ries ↓.
  27. ↑ Reinhart von Rabenau ↓.
  28. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 140.
  29. 1 2 3 4 5 6 7 8 Wwlossesbrms 3 2011 ↓.
  30. ↑ Princess Maud ↓.
  31. ↑ Dora ↓.
  32. 1 2 Perepeczko 2014 ↓, s. 469.
  33. ↑ Avance ↓.
  34. ↑ London ↓.
  35. ↑ Moorlands ↓.
  36. ↑ African Transport ↓.
  37. ↑ Herdis ↓.
  38. ↑ Sixty-six ↓.
  39. ↑ Bayronto ↓.
  40. ↑ Berwind ↓.
  41. ↑ Lake Portage ↓.
  42. ↑ Hundvaagø ↓.
  43. ↑ Anselma De Larrinaga ↓.
  44. ↑ Philomel ↓.
  45. ↑ Fanny ↓.
  46. 1 2 Polesley ↓.
  47. ↑ Herzog 1993 ↓, s. 138.
  48. ↑ Perepeczko 2014 ↓, s. 489.
  49. 1 2 3 uboatsucc ↓.

Bibliografia