SM UB-99
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację.
.jpg) Okręt w służbie francuskiej około 1920 roku | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Projekt |
44 |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
1917 |
| Wodowanie |
29 lipca 1918 |
 Kaiserliche Marine
| |
| Nazwa |
SM UB-99 |
| Wejście do służby |
4 września 1918 |
| Wycofanie ze służby |
listopad 1918 |
 Marine nationale
| |
| Nazwa |
„Carissan” (E7) |
| Wejście do służby |
1919 |
| Wycofanie ze służby |
24 lipca 1935 |
| Los okrętu |
złomowany w 1935 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
55,52 metra |
| Szerokość |
5,76 metra |
| Zanurzenie |
3,73 metra |
| Zanurzenie testowe |
75 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM) 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
na powierzchni: 7120 Mm przy 6 węzłach |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 10,5 cm, 10 torped | |
| Wyrzutnie torpedowe |
5 × 500 mm |
| Załoga |
34 |
SM UB-99 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 jednostek typu UB III zbudowanych dla Kaiserliche Marine.
Okręt miał wyporność 510 ton w położeniu nawodnym i 640 ton w zanurzeniu. Jego główne uzbrojenie stanowiło pięć wyrzutni torpedowych kalibru 500 mm, z zapasem 10 torped. Jednostka, napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi, rozwijała prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu. Jej zasięg wynosił 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą.
UB-99 został zwodowany 29 lipca 1918 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, a 4 września 1918 roku wcielono go do służby w Kaiserliche Marine. Okręt przydzielono do 1. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte, jednak nie odbył żadnego patrolu bojowego. W listopadzie 1918 roku SM UB-99 został przekazany Francji na mocy postanowień rozejmu w Compiègne. W 1919 roku wcielono go do Marine nationale pod nazwą „Carissan” i nadano numer ewidencyjny E7. Okręt wycofano ze służby 24 lipca 1935 roku, a następnie złomowano.
Projekt i budowa
W kwietniu 1915 roku Inspektorat U-Bootów wystosował memorandum, w którym postulował opracowanie uproszczonego typu okrętu podwodnego, przeznaczonego do działań blokadowych przeciwko Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych, podobnie jak produkcja niezbędnych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy, była czasochłonna, co powodowało znaczny niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej zwiększyło zapotrzebowanie na średniej wielkości okręty podwodne uzbrojone w torpedy, których konstrukcja umożliwiałaby szybką budowę. Przybrzeżne jednostki typu UB II miały zbyt słabe uzbrojenie i niewystarczający zasięg, przez co ich działania ograniczały się głównie do Morza Północnego i kanału La Manche. Nowy typ torpedowych okrętów podwodnych miał natomiast umożliwiać prowadzenie operacji wokół Wysp Brytyjskich oraz na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano przy tym z dotychczas stosowanej konstrukcji jednokadłubowej z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz układu dwukadłubowego.
Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji sprawdzonych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Zmieniono profil dziobowej części kadłuba, zastępując szyby minowe przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torpedowymi. Powiększono również kiosk, wyposażony w dwa peryskopy. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych oraz pojemność zbiorników paliwa. Jednocześnie, w porównaniu z SM U-16, zmniejszono o 40% wielkość baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemność, co wpłynęło na obniżenie prędkości i zasięgu w zanurzeniu. Okręty wyróżniały się bardzo dobrą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund. Budowę jednostek oznaczonych przez Inspektorat U-Bootów numerem projektu 44, określanych później jako typ UB III, planowano rozpocząć po wykonaniu przez stocznie kontraktów na okręty typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.
Przyszły UB-99 zamówiono 6 lub 8 lutego 1917 roku w ramach wojennego programu rozbudowy floty „Q”, jako jedną z 45 jednostek III serii typu UB III. Okręt zbudowano w stoczni Vulcan w Hamburgu, która wyprodukowała łącznie 26 jednostek tego typu. UB-99 otrzymał numer stoczniowy 115 (Werk 115). Stępkę położono w 1917 roku, a wodowanie odbyło się 29 lipca 1918 roku. Koszt budowy wyniósł 3 mln 654 tys. marek.
Dane taktyczno-techniczne
.jpg)
SM UB-99 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,52 metra, szerokość 5,76 metra, a zanurzenie 3,73 metra. Kadłub sztywny miał długość 40,1 metra i szerokość 3,9 metra. Grodzie wodoszczelne dzieliły go na następujące przedziały, licząc od dziobu: torpedowy, mieszkalny załogi, centralę, drugi przedział mieszkalny, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość okrętu, mierzona od stępki do szczytu kiosku, wynosiła 8,25 metra. Dziób przystosowano do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność wynosiła 510 ton w położeniu nawodnym i 640 ton w zanurzeniu.
Napęd w położeniu nawodnym zapewniały dwa sześciocylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN-Vulcan S6V35/35 o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) przy 450 obr./min, natomiast pod wodą okręt napędzały dwa silniki elektryczne SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Napęd przenoszony był za pośrednictwem dwóch wałów napędowych na dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka miała dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości. Osiągała prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki paliwa mieściły 71 ton paliwa. Energię elektryczną magazynowano w dwóch bateriach akumulatorów, liczących po 62 ogniwa, umieszczonych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów, a czas zanurzania 30 sekund.
Główne uzbrojenie stanowiło pięć wewnętrznych wyrzutni torpedowych kalibru 500 mm – cztery dziobowe i jedna rufowa – z łącznym zapasem 10 torped. Uzbrojenie artyleryjskie składało się z działa pokładowego kalibru 10,5 cm Utof C/16 L/45, umieszczonego przed kioskiem, z zapasem od 108 do 192 naboi. Wyposażenie obserwacyjne obejmowało dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Na pokładzie znajdowała się również łódź ratunkowa.
Załoga liczyła trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.
Służba
SM UB-99 wszedł do służby w Kaiserliche Marine 4 września 1918 roku. Jego dowódcą został por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Erich Förste, który wcześniej dowodził okrętem UB-34. Po zakończeniu szkolenia, 26 października 1918 roku, UB-99 przydzielono do 1. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte.
Do zakończenia I wojny światowej okręt nie odbył żadnego patrolu bojowego. Zgodnie z postanowieniami rozejmu w Compiègne 26 listopada 1918 roku SM UB-99 został przekazany Francji, a w 1919 roku wcielony do Marine nationale pod nazwą „Carissan”. Otrzymał numer ewidencyjny E7. Jednostkę wycofano ze służby 24 lipca 1935 roku i jeszcze w tym samym roku złomowano.
Uwagi
- ↑ UB 99 ↓ podaje, że okręt został zamówiony 23 września 1916 roku.
- ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181 podają, że zbiorniki okrętu mieściły od 78 do 86 ton paliwa.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111 podaje, że załoga okrętu liczyła 36 ludzi.
- ↑ SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
Przypisy
- 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 56.
- 1 2 Kaack 2023 ↓, s. 44.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 56–57.
- 1 2 3 4 5 Rössler 1989 ↓, s. 57.
- 1 2 Perepeczko 2014 ↓, s. 402.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111.
- 1 2 3 4 5 6 7 Möller i Brack 2004 ↓, s. 51.
- 1 2 3 4 Kaack 2023 ↓, s. 45.
- 1 2 3 4 5 Gröner 1985 ↓, s. 53.
- 1 2 3 4 5 Gogin 2026U ↓.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 76.
- ↑ Vulcan ↓.
- 1 2 3 UB 99 ↓.
- 1 2 3 4 Gröner 1985 ↓, s. 54.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 110.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Gröner 1985 ↓, s. 52.
- 1 2 3 Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181.
- 1 2 UB III ↓.
- ↑ Williamson 2016 ↓, s. 28–29.
- 1 2 Williamson 2016 ↓, s. 29.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 52–53.
- 1 2 3 Rössler 1989 ↓, s. 53.
- ↑ Herzog 1993 ↓, s. 59.
- ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313.
- ↑ Herzog 1993 ↓, s. 73.
- ↑ Erich Förste ↓.
- ↑ Herzog 1993 ↓, s. 136.
- ↑ Perepeczko 2014 ↓, s. 489.
- ↑ Gogin 2026T ↓.
Bibliografia
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. Robert Gardiner, Randal Gray (red.). London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-074-4. (pol.).
- Ivan Gogin: TRINITÉ-SCHILLEMANS submarines (1918 / 1918). Navypedia. [dostęp 2026-10-17]. (ang.).
- Ivan Gogin: UB48 (UB III) medium submarines (1917 - 1918). Navypedia. [dostęp 2026-10-17]. (ang.).
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: Oberleutnant zur See Erich Förste. uboat.net. [dostęp 2026-10-17]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: UB 99. uboat.net. [dostęp 2026-10-17]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: UB III. uboat.net. [dostęp 2026-10-17]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Vulcan, Hamburg. uboat.net. [dostęp 2026-10-17]. (ang.).
- Bodo Herzog: Deutsche U-Boote 1906–1966. Erlangen: Karl Müller Verlag, 1993. ISBN 3-86070-036-7. (niem.).
- Ulf Kaack: Niemieckie okręty podwodne: pełna historia. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2023, seria: Panorama Techniki Wojskowej. ISBN 978-83-7020-879-0. (pol.).
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Andrzej Perepeczko: U-Booty I wojny światowej. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-071-3. (pol.).
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- Gordon Williamson: U-booty Kajzera. Niemieckie okręty podwodne I wojny światowej. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2016. ISBN 978-83-65652-73-7. (pol.).
